Week 27, 26 juni 2020

Hier zijn de gegevens die ik gebruik om de speelgoedwereld te kalibreren die ik aan het bouwen ben om intellectueel grip te krijgen op de COVID-19 pandemie. Ik schrijf dit in realtime. Vandaag is het 28 juni 2020. Ik gebruik gegevens uit worldometer.

Fig. 1 The data per June 26, 2020

Vandaag heb ik niet meer dan de gegevens in de tabel van Fig. 1 beschikbaar. Zevenentwintig weken (1-27), elk eindigend op vrijdag. De data staan in kolom 1 van de tabel. Ik heb gegevens over zes rechtsgebieden: China (PRC), de VS (USA), Frankrijk (F), Nederland (NL), het Verenigd Koninkrijk (UK) en Brazilië (BR). Twee soorten data: het aantal geregistreerde coronavirus infecties (-i) en het aantal geregistreerde sterfgevallen (-d), beide cumulatief genoteerd. De cijfers zijn benaderingen gebaseerd op meerdere bronnen. Ze zijn een onderschatting van de werkelijkheid omdat niet alle besmettingen worden geregistreerd. We moeten roeien met de riemen die we hebben.

Kerngegevens per land

Het hebben van zes rechtsgebieden nodigt uit tot vergelijking. Dit is niet makkelijk. Ik gebruik daar grafische overzichtjes voor. Ter introductie volgt zo’n overzicht voor de globale pandemie (die is samengesteld uit het combineren van de epidemieën zoals geregistreerd per land.) Het begon allemaal in Wuhan, China, in de laatste week van 2019. Vanuit dat gezichtspunt zijn de registraties van de pandemie en de epidemie in China in het begin identiek.

Gobaal (eerste besmettingen medio-eind december 2019, in week 0)
Fig. 2 The pandemic (Global)

Linksboven is een grafiek die aangeeft dat de ontwikkeling van de (cumulatieve) aantallen sterfgevallen gedurende de eerste zes weken kan worden beschreven met de exponentiële functie die resulteert uit de sommering van vermenigvuldigingen, van het aantal nieuwe sterfgevallen met een reproductiegetal. Als beginpunt neem ik 1 sterfgeval in week 1. Het model is weergegeven met een groene lijn, de data zijn weergegeven met een zwarte. Dat getal (2.80) is gevonden door herhaalde malen te experimenteren met verschillende reproductiegetallen en op het oog vast te stellen wanneer de groene lijn het beste samenvalt met de zwarte. Bij een aanname van een eerste besmetting op 29 december 2019 kreeg ik een optimale overlap van het model met de observaties bij R0=2.80.

Een bijzonderheid van de gekozen werkwijze (met NetLogo als platform) is de mogelijkheid om de grafieken automatisch te schalen door de dimensies van de x- en de y-assen te specificeren. Ik koos een maximale y-waarde van 3500 coronavirusdoden omdat ik daarmee kan laten zien dat de beginperiode in zowel China als globaal in week 6 eindigt (bij een aantal van ongeveer 750 slachtoffers), omdat daarna de groene en de rode lijn definitief uiteengaan. Ik noem de beginperiode de overvalperiode (“raid”) omdat de gezondheidszorg en de politiek dan nog niet (kunnen) zijn voorbereid of ingesteld op de aard van epidemie.

Hoe dan ook, de grafiek linksboven laat zien dat een exponentiële ontwikkeling in het begin aannemelijk is en dat die na enkele weken kan worden omgebogen. Hoe dat gebeurt zal vermoedelijk mede afhangen van de getroffen maatregelen, en die zijn per jurisdictie en dus per land verschillend. Het ligt dan ook voor de hand om te verwachten dat een land maatregelen heeft genomen enige tijd voorafgaand aan het moment waarop de lijnen uit elkaar gaan. Het ligt ook voor de hand om te verwachten dat de aard van de maatregelen en de mate waarin ze als gedragsregels worden aanvaard de curve zullen beïnvloeden die de aantallen sterfgevallen per week laten zien. Maar dat is per land.

Globaal, voor de pandemie, is dat beeld gegeven in de grafiek rechtsboven op basis van observaties. De aantallen zijn enorm toegenomen in vergelijking met de overvalperiode. Het zijn er ooit ongeveer 50.000 per week geweest, en nu (in week 27) zijn we toe aan meer dan 30.000 coronavirus-gerelateerde sterfgevallen per week. Die getallen gaan op en neer met de verspreiding van het virus over de wereld en de wijzen waarop maatregelen worden bedacht, genomen en de regels kunnen worden begrepen, gedragen, gevolgd en gehandhaafd.

Linksonder een grafiek met aantallen nieuwe infecties (dus niet de strefgevallen) per week. Opmerkelijk is dat die aantallen nog steeds een trend naar boven vertonen. We zijn nu, bij een totaal van ongeveer 10 M besmettingen op een ratio van meer dan 1 M per week aangekomen.

Misschien het meest opmerkelijk is dat bij dit soort getallen (1M COVID-besmettingen en 30K COVID-doden per week) door politieke leiders als Bolsonaro en Trump als het ze uitkomt over een griepje wordt gesproken.